ABSTRACT

Although introduced only a short time ago, stock index futures have become an extremely important trading instrument throughout world financial sectors. In our country, Turkey, a decision has recently been made to launch a Futures & Options Market within the Istanbul Stock Exchange. The first instrument that is planned for trading in this market is stock index futures.
In this thesis I discuss the legal, financial, and structural framework of stock index futures contract trading on the Istanbul Stock Exchange. I offer a summary of the regulatory and institutional foundations required for successfully implementing futures trading in Turkey.
Any study on stock index futures trading must include a discussion of the theoretical framework of futures markets-institutions, operation mechanisms, and other features of a well-organized futures market must also be analyzed. Stock indexes require special attention, as they represent the underlying assets of stock index futures. I review the techniques of constructing an index and the various factors that influence it. I operate on the assumption that stock indexes are suitable instruments for serving as a foundation of futures contracts. I explain specification and pricing techniques of stock index futures and argue that they may indeed represent a good alternative for managing stock market risk.
I also investigate the current situation of derivatives in Turkey. Although derivatives are not highly traded, they offer great potential as risk management tools in Turkish financial sectors. A well-structured and organized futures market may represent great opportunity for both Turkish and foreign investors; stock index futures contracts come are available at a low cost, yet they are highly effective alternatives for risk management in the Turkish market.

ÖZET

Hisse senedi endeksi vadeli işlemleri, yakın zamanda ortaya çıkmasına rağmen, dünya finans sektöründe önemli bir ticari enstruman durumuna gelmiştir. Son zamanlarda, Türkiye'de İstanbul Menkul Kıymetler Borsası bünyesinde Vadeli İşlemler ve Opsiyonlar Pazarı kurulmasına karar verilmiştir. Bu pazarda ilk işlem yapılması düşünülen enstrumanlar da vadeli işlem kontratlarıdır.
Bu tezin amacı İstanbul Mankul Kıymetler Borsası'nda işlem görecek olan vadeli işlem kontratlarının yasal, finansal ve yapısal altyapısını tartışmaktır. Türkiye'de vadeli işlemlerin başarılı bir şekilde uygulamaya konulması için gerekli olan düzenleyici ve yapısal kurumlaşma özetlenmektedir.
Çalışma, vadeli işlemler piyasasının teorik altyapısı tartışılarak başlamaktadır. İyi teşkilatlanmış bir vadeli işlem piyasasının kurumları, faaliyetleri, mekanizmaları ve diğer özellikleri anlatilmakta; hisse senedi endeksi vadeli işlemlerine esas teşkil edecek endeksler incelenmektedir. Çalışmada bir endeksin kurulma tekniği ve onu etkileyen faktörler gözden geçirilmiştir. Hisse endeksleri vadeli işlem sözleşmelerine esas teşkil etmeye uygun bir enstruman olduğu gözlemlenmektedir. Hisse senedi endeks sözleşmelerinin özellikleri ve fiyatlama teknikleri açıklanmakta ve bu sözleşmelerin hisse senedi piyasası riskini yönetmede iyi bir alternatif olabileceği savunulmaktadır.
Çalışma, Türkiye'deki türevlerin mevcut durumunu araştırmaktadır. Türevler, halihazırda yüksek miktarda kullanılmamakla birlikte, Türk Finansal Sektörü içinde risk yönetim aracı olarak büyük bir potansiyele sahiptir. İyi kurulmuş ve yapılanmış bir vadeli işlem piyasası Türk ve yabancı yatırımcılar için büyük imkanlar sunabilir. Ek olarak, özellikleri dolayısıyla, endeks vadeli işlem sözleşmeleri, Türk pazarındaki risk yöneticiler için düşük maliyetli ve etkin alternatiflerdir.